anticipeer op krimp in het onderwijs

adviezen aan het onderwijs om te anticiperen op krimp


Een reactie plaatsen

Maatwerkprojecten in kernen belangrijk voor strategische visie leerlingendaling

In mijn vorige blog schreef ik over het belang van een goede communicatie en samenwerking met ouders ten behoeve van de positie van de school in de omgeving. De school kan met ouders bekijken welke ontwikkelingen relevant zijn en welke plaats de school in de omgeving zou kunnen vervullen. Leerlingendaling is zo’n belangrijke ontwikkeling. Schoolbesturen buigen zich gezamenlijk over een strategische visie op leerlingendaling. Het is vaak niet gemakkelijk om tot een strategische visie te komen onder andere door verschillende belangen. Het samen bedenken van oplossingen in kernen met inwoners en ouders kan goede informatie geven voor de ontwikkeling van de strategische visie. En duidelijk zicht geven op het vormgeven van de samenwerking met betrokken partijen. Tegelijk zal het werken met maatwerkprojecten in kernen met een urgente situatie op korte termijn resultaten van samenwerking laten zien. Er zijn mooie voorbeelden van maatwerkprojecten in kernen waarbij dorpen en scholen samen hebben nagedacht en gewerkt. Ik help u graag om uw strategische visie scherp te stellen met een gratis strategiesessie. In deze blog wil u graag een mooi voorbeeld laten zien van een maatwerkproject informele samenwerkingsscholen in Noord Drenthe en de sleutelwoorden voor hun succes.

Vroegtijdig in gesprek voor een goede samenwerking

De schoolbesturen in Noord Drenthe zoeken samen met de dorpen, ouders en verenigingen oplossingen voor leerlingendaling. De gemeente heeft een bewust terughoudende rol in het proces ingenomen. Om goed te kunnen anticiperen op leerlingendaling heeft een aantal fusies plaatsgevonden. De laatste twee fusies zijn tussen scholen van het openbare schoolbestuur OPO Noordenveld en het protestants-christelijke schoolbestuur COG Drenthe. Uit deze fusies worden informele samenwerkingsscholen gevormd. De Dorpsschool Een is een van de eerste samenwerkingsscholen. Door in een vroegtijdig stadium met alle betrokkenen te communiceren, elkaar te betrekken en draagvlak te creëren is een goede samenwerking gerealiseerd. Al een paar jaar voor de kritieke fase van een eventuele fusie is daarmee begonnen. Met alle scholen is discussie gevoerd over de toekomst. Bij de grotere scholen stond leegstand centraal, bij kleinere scholen met name de schoolgrootte.

Proces gestart vanuit burgerinitiatief

De start van het proces om te komen tot een samenwerkingsschool in het dorp Een is een burgerinitiatief vanuit het dorp. De zeer actieve dorpsgemeenschap is bezig met de leefbaarheid van het dorp. Het dorp en de beide schoolbesturen hebben het initiatief genomen om te komen tot een kleine MFA in het dorp waarin beide scholen zijn opgenomen. Vanuit de ouders en bewoners van het dorp was er de wens voor een MFA in het dorp. De scholen konden zelfstandig voortbestaan maar wilden de mogelijkheden voor een samenwerkingsschool onderzoeken vanuit de maatschappelijke verantwoordelijkheid voor het in stand houden van onderwijsvoorzieningen. Er is veel aandacht besteed aan het creëren van draagvlak onder andere door in gesprek te gaan met de ouders en de voorscholen. De grote meerderheid zag kansen maar er was ook een kleine kritische minderheid. Door een zorgvuldig proces van communiceren is de kritiek geluwd en heeft het hele dorp zich achter de plannen geschaard. Het bundelen van voorzieningen heeft de samenwerking dichterbij gebracht

Informele samenwerkingsscholen

Er is een meerjarig perspectief ontwikkeld door ouders, schooldirecteuren en onderwijsteams voor kwalitatief goed en volwaardig basisonderwijs voor het dorp voor alle gezindten. Daarbij is veel aandacht besteed aan de levensbeschouwelijke identiteit en het onderwijskundig concept. De besturen hebben gekozen voor informele samenwerkingsscholen. Voor het dorp Een en het naburige dorp Veenhuizen is voor een ‘uitruilmodel’ gekozen. Zowel het openbare als het protestants-christelijke schoolbestuur hebben in een van de dorpen een gezamenlijke samenwerkingsschool  onder hun bestuur. Beide besturen dragen voor beide scholen een gezamenlijke verantwoordelijkheid en stemmen geregeld af over de ontwikkeling. Financieel is er het principe van gesloten beurzen. Er is gewerkt met een projectorganisatie met werkgroepen onder andere voor het onderwerp identiteit, onderwijsconcept en vroege samenwerking. Het College van Burgemeester en Wethouders is in de rol van de schoolbestuur openbaar onderwijs betrokken bij de besluitvorming over de voorgenomen scholenfusie. In de rol van lokale overheid is het College en de Raad betrokken bij de besluitvorming ten aanzien van de onderwijshuisvesting.

De Dorpsschool Een

Alle partijen zijn inmiddels akkoord. De Dorpsschool Een start per 1 augustus 2016 in een nieuw gebouw. De tweede samenwerkingsschool zal een jaar later starten. Het onderwijskundig concept is gebaseerd op de onderwijsconcepten van beide scholen, het Daltononderwijs en het Jenaplanonderwijs. Dit is een min of meer vanzelfsprekende ontwikkelingslijn voor de nieuwe Dorpsschool Een. De samenstelling van het schoolteam voor de Dorpsschool Een is een evenwichtige verdeling van de personeelsleden van openbare en protestants-christelijke origine. De personeelsleden kunnen in dienst komen bij de informele samenwerkingsschool of gedetacheerd worden vanuit hun oude werkgever. Vooruitlopend op de formele scholenfusie worden er door de scholen incidentele gezamenlijke activiteiten uitgevoerd. Met de informele samenwerkingsscholen blijft er binnen de overige scholen van de besturen voldoende onderwijskundige diversiteit in de regio. Binnen het scholenbestand blijft er voldoende mogelijkheid om te kiezen voor het openbaar of protestants-christelijk onderwijs.

Communicatieproces

Zowel de ouders als de onderwijsteams zijn gedurende de voorbereidingen van de fusie als de totstandkoming van de MFA diverse keren geïnformeerd en gevraagd om hun mening met nieuwsbrieven en informatiebijeenkomsten vanuit de stuurgroepen MFA en Nieuwe Dorpsschool. Binnen de projectstructuur is er een directe betrokkenheid geweest van zowel de ouders van de leerlingen van de scholen als de schoolteams. De ouders hebben direct bijgedragen aan de contouren van de nieuwe samenwerkingsschool in het dorp Een door te participeren in werkgroepen en via de vertegenwoordiging van de MR in de projectgroep.

Identiteit

De werkgroep Identiteit heeft zich verdiept in de invulling van de samenwerkingsgedachte van de Dorpsschool Een. Het zorgvuldig vorm en inhoud geven aan de levensbeschouwelijke identiteit was een belangrijk punt van aandacht van de ouders. Duidelijk is geworden dat het samenwerkingsproces voortdurend aandacht, bespreking en bijstelling vraagt. De werkgroep heeft zich gericht op de volgende vraagstukken: hoe om te gaan met de dagopening en –sluiting, welke methodes er worden gebruikt voor het levensbeschouwelijk onderwijs, hoe om te gaan met levensbeschouwing binnen andere vakken (zoals biologie),omgangsregels voor leerkrachten en ouders op het terrein van levensbeschouwing, hoe om te  gaan met vieringen en de invloed van ouders en leerkrachten op de levensbeschouwelijke identiteit binnen de Dorpsschool Een. Binnen de Dorpsschool in Een wordt wel anders omgegaan met de invulling van de levensbeschouwelijke identiteit. In het eindadvies staat onder andere centraal dat de diversiteit aan levensbeschouwing, zowel protestants-christelijk als humanistisch actief wordt uitgedragen en toegelicht.  Daarnaast adviseert de werkgroep om een identiteitscommissie op te richten bestaande uit ouders en leerkrachten. De aanwijzing van de leden van de commissie zal een evenwichtige afspiegeling van de schoolpopulatie moeten zijn.

Sleutelwoorden voor het succes

Bij het succes van het proces noemen de schoolbesturen in Noord Drenthe een aantal sleutelwoorden waarmee schoolbesturen bij leerlingendaling hun voordeel kunnen doen.

. Durf over de eigen belangen heen te stappen om tot een duurzame en toekomstgerichte oplossing te komen. Vanuit het nieuwe perspectief kun je zeker ook stilstaan bij belangrijke mijlpalen van de partners zoals een jubileum van een school.

. Vertrouw elkaar als schoolbesturen en probeer ook bij tegenslag gezamenlijk uit het proces te komen, standpunten in te nemen en eenduidig te spreken.

. Communiceer tijdig en zorgvuldig.

Strategische visie scherp met een strategiesessie

Welke strategische visie werkt voor u bij leerlingendaling? In een gratis strategiesessie help ik u met een quickscan van uw situatie en de aanzet tot een strategische visie of scherp stellen van uw strategische visie op leerlingendaling naar aanleiding van het stappenplan uit mijn e-paper Anticipeer op krimp! De laatste update van het e-paper Anticipeer op krimp is gratis voor u beschikbaar. Belangstelling? Stuur een mail naar: info@van-noordt.nl  of bel: (06) 24741144 Uw ervaringen en reacties op mijn blog hoor ik ook graag.

Over Stephanie van Noordt

Over Stephanie van Noordt

Ik ben interim (verander)manager en strateeg met een marketing en communicatie-achtergrond en ruime ervaring in het onderwijs en de zorg. Met mijn bedrijf Van Noordt Marketing & Communicatie (bege)leid ik organisaties bij het kiezen van een nieuwe koers, reorganisaties, herstructureringen en het professionaliseren van teams. Daarnaast adviseer ik bij het in de markt zetten van de organisatie en haar diensten en de communicatie van ideeën. In mijn aanpak combineer ik het van buiten naar binnen met het van binnen naar buiten denken door kansen van buiten en vragen van doelgroepen te verbinden met de identiteit en dienstverlening van de organisatie. Als vertrekpunt neem ik altijd het gemeenschappelijk belang waarin de verschillende belangen van mensen en organisaties samenkomen. Ik ben bestuurslid en intern toezichthouder geweest bij Daltonschool de Vliegers (primair onderwijs) in Middelharnis en ben toezichthouder bij JTV Mondzorg voor kids en docent en examinator in het hoger beroepsonderwijs.

Adresgegevens Van Noordt Marketing & Communicatie

http://www.van-noordt.nl

info@van-noordt.nl

(06) 24741144

Onderlangs 12

3249 AT Herkingen